Steeds meer kinderen met gescheiden ouders.

Uit een recent rapport (januari 2012) van het CBS blijkt dat steeds meer kinderen niet opgroeien in een gezin met beide biologische ouders:

“Het aandeel kinderen van 0 tot 15 jaar dat bij alle twee de eigen ouders woont, is gedaald van 86 procent in 1996 tot 82 procent in 2010….In 2010 woonden 569 duizend kinderen van 0 tot 15 jaar niet of bij slechts één van de eigen ouders. Dat zijn er ruim 145 duizend meer dan in 1996. Het aandeel 0- tot 15-jarigen dat niet met beide ouders in één huis woont is daarmee in deze periode gestegen van 14 naar 18 procent. Dit komt vooral door de toename van het aantal ouders dat uit elkaar gaat.”*

Het aantal scheidingen waarbij kinderen betrokken zijn, neemt blijkbaar toe. Over scheiden en de gevolgen daarvan voor kinderen is de afgelopen decennia al heel veel gezegd en geschreven. Regelmatig hoor ik: “Als we geen kinderen hadden gehad, dan waren we allang gescheiden”.

Kinderen werpen een drempel op voor de ouders om uit elkaar te gaan. Zo vreemd is dat niet, ouders beseffen denk ik heel goed dat de kinderen niet voor de situatie zouden kiezen om deels bij de ene en deels bij de andere ouder te wonen. Scheiden is de keus van de ouders, niet van de kinderen. En toch kiezen er, blijkens de cijfers, steeds meer ouders voor om toch uit elkaar te gaan. Is dat kiezen voor de makkelijkste weg? Of was er geen andere weg?

Veel stellen die bij ons komen voor relatiecounseling, geven aan het gelukkigst in de relatie te zijn geweest toen er nog geen kinderen waren. Er was tijd en ruimte om samen leuke dingen te doen en tegelijkertijd ook genoeg aan de eigen bezigheden en behoeftes toe te komen. Het krijgen van kinderen verandert dat patroon ineens, veelal in eerste instantie meer voor de vrouw dan voor de man (hoe dat zit kom ik in een andere column op terug). Met die wolk van een baby in de wieg komen daar plots verplichtingen en verantwoordelijkheden om de hoek kijken, die vragen om een nieuwe afstemming in de relatie. En die afstemming, die blijft nogal eens achterwege.

Voor een goede afstemming is communicatie nodig, luisteren naar elkaars wensen en behoeftes. Samen zoeken naar een modus, een verdeling van de beschikbare tijd en ruimte, om daar zoveel mogelijk aan te voldoen. Als communicatie daarover achterwege blijft is de kans groot dat partners voor zichzelf die ruimte gaan zoeken.

Zonder dat ze zichzelf daar nu zo zeer van bewust zijn sluipt er een patroon in van strijden om de beperkte ruimte en tijd. Er komen frustraties over het niet aan eigen wensen toekomen en verwijten over de partner die daaraan schuldig wordt bevonden. Vermoeidheid, misschien wel heel logisch in een gezin waar kinderen, werk en sociale netwerken allemaal hun ruimte vragen, wordt aan de partner toegeschreven. Het ligt ineens aan de partner dat het niet lekker loopt.

En na een paar jaar in een patroon waarin het vervullen van wensen en behoeftes van beide partners niet meer als een gezamenlijk doel wordt gezien, maar juist als strijdpunt in de relatie, komt er een moment dat men zich gaat afvragen wat hij of zij ooit in die partner heeft gezien.

“We hadden nooit aan kinderen moeten beginnen” hoor ik vaak. Alsof men van tevoren had kunnen weten dat het zo zou gaan lopen.

Maar de kinderen zijn er wel gekomen en wat is hun belang? Wat zijn hun wensen en behoeftes?

Kinderen willen het liefst dat hun ouders maatjes zijn en samen de pijlers vormen van het gezin, hun veilige thuishaven. Dat geeft ze zelfvertrouwen en een goed voorbeeld voor hun eigen latere leven.

Ik vind het erg dat er steeds meer kinderen bij gescheiden ouders wonen. Gescheiden ouders zullen hun keuze om te scheiden veelal verdedigen en ik kan niet oordelen of dat terecht is.

Ik kan alleen maar grenzeloos respect opbrengen voor ouders die, ondanks alle wederzijdse kwetsingen in de relatie, willen vechten voor dat ideaal van harmonieus gezin, een ideaal wat ze ooit toch voor ogen hebben gehad toen de keuze werd gemaakt om aan kinderen te beginnen. En die willen proberen de afstand tussen hen te verkleinen om zo wat dichter te komen bij hun ideaal.

http://www.het-roer-om.nl 

* Bron: CBS Webmagazine, maandag 30 januari 2012 9:30 Steeds minder kinderen wonen bij beide ouders

Is er toekomst na vreemdgaan?

Een vraag die mij vaak gesteld wordt is of de relatie nog kans van slagen heeft als een van de partners is vreemdgegaan. Het antwoord op deze vraag is niet eenduidig, maar soms lukt het.

Het belangrijkste probleem bij vreemdgaan is dat er vertrouwen is geschaad. Er is een erecode gebroken door een van de partners en vaak heeft die partner dat nog enige tijd verzwegen of zelfs ontkend tegenover de ander. Dat knaagt aan het fundament van de relatie, aangezien een gezonde relatie wordt gebouwd op wederzijds (blind) vertrouwen in de ander.

Waarom heeft het vreemdgaan plaatsgevonden? Waarom is de erecode gebroken?

Zolang je als partners dicht bij elkaar staat is de behoefte aan ‘buiten de deur eten’ klein en zul je er bovendien alles aan doen om de relatie te behouden zoals die is. Fijn, veilig, geborgen, weten dat er iemand dicht bij je staat die om je geeft. Je zult je ervoor inspannen om de ander niet te kwetsen. Bij verleidingen van buitenaf gaan de alarmbellen af dat er niets mag gebeuren wat jullie uit elkaar kan drijven.

Wanneer de afstand tussen beide partners groter is, is die zorg minder. Er zijn misschien ook wat irritaties over en weer, krenkingen, onuitgesproken gedachten en gevoelens die maken dat het geborgen gevoel bij elkaar afneemt. Verleidingen krijgen dan veel meer kans om te wortelen en de gewetenswroeging is kleiner. Het wordt ook makkelijker om de partner als mede veroorzaker van het eigen bedrog te gaan zien, waardoor de eigen schuldgevoelens afnemen (‘als ik zo weinig begrip van mijn partner krijg en iemand anders toont dat wel, ja logisch dat ik daar dan behoefte aan heb’).

Bij vreemdgaan is er dus bijna altijd sprake van een grotere emotionele afstand tussen de partners, al lijkt dat misschien voor de oppervlakte niet zo. Of zelfs voor de bedrogen partij niet zo.

En dus moeten er twee dingen gebeuren bij het herstellen van een relatie na vreemdgaan: het vertrouwen moet hersteld worden en de afstand tussen de partners moet kleiner worden.

Geschaad vertrouwen kan wel weer herstellen, maar dat heeft tijd en veel positieve ervaringen nodig. De bedrogen partner moet de kans krijgen om te ervaren dat de partner nu wel zijn belofte houdt en niet nog eens een zo sterke kwetsing zal veroorzaken. Tegelijkertijd moet de bedrogen partner ook dat vertrouwen weer geven, wat zeker in het begin erg moeilijk zal zijn. Het voelt heel kwetsbaar, want het is al eens geschaad. Daarbij moet de bedrogen partner het bedrog kunnen vergeven, de pijn kunnen afsluiten. Niet steeds het slachtofferschap weer oprakelen. Ook dat vraagt tijd en inspanning van de bedrogen partij.

De vreemd gegane partner zal onder ogen moeten zien wat hij of zij heeft veroorzaakt en daar verantwoordelijkheid voor moeten nemen. Zolang deze partner het bedrog bagatelliseert of goedpraat, is er geen kans op herstel van de relatie. Indien hij of zij oprecht berouw toont voor het gebeurde, maakt dat het voor de bedrogen partij makkelijker om toch weer opnieuw vertrouwen te geven. Bovendien zal het berouw niet alleen moeten blijken uit woorden, maar ook uit daden. Nieuwe verleidingen worden bijvoorbeeld resoluut afgewezen en uit alles blijkt dat de vreemd gegane partij de misstap wil rechtzetten.

En tegelijkertijd moeten de partners dichter bij elkaar komen dan ze waren voordat het vreemdgaan begon. Ook daar zit een klus, omdat daarvoor bestaande, ingesleten patronen doorbroken moeten worden. Misschien moeten de partners wel leren om met elkaar over diepliggende gevoelens te praten en de belangen van de ander serieus leren nemen. Hoe doe je dat, als je dat nooit eerder hebt gedaan? Ook dat kan heel eng en kwetsbaar voelen. Maar juist in het afbreken van die muur en het jezelf openstellen voor de ander kom je dichter bij elkaar te staan.

In het omarmen van elkaars zwakheden zit de kracht van het team. Als dat door beide partners zo gevoeld, begrepen en uitgevoerd kan worden, ligt er na het vreemdgaan nog een mooie toekomst open.

http://www.het-roer-om.nl

Vrouwen willen praten, mannen willen een oplossing

Er zijn veel cliché’s over de verschillen tussen mannen en vrouwen en bovenstaande is er een van. 

Mannen en vrouwen hanteren verschillende methoden om controle over een situatie te krijgen, of zo je wilt, de controle over de ander te krijgen. We zijn daar erg aan gewend en zijn ons er doorgaans niet zo van bewust, omdat de rolpatronen zo enorm verankerd zitten, dat we het gewoon normaal vinden.

Hoe ingebakken ons verwachtingspatroon is voor mannelijk en vrouwelijk gedrag, wordt duidelijk als je de rollen eens omdraait.

Het is zaterdagochtend. Na een drukke werkweek kan eindelijk het tempo even een stukje lager. En terwijl de vrouw des huizes zit te genieten van een geurig kopje koffie en de krant, klinkt er een luide gil vanuit de hal. Als zij gaat kijken ziet ze haar man enigszins paniekerig proberen het vollopende toilet te laten doorstromen door te blijven doortrekken. Wat niet lukt natuurlijk, de afvoer zit echt goed verstopt. En terwijl zij al op weg wil om een dweil en de trekveer te halen, houdt hij haar tegen. Hij wil er eerst over praten, hoe het is gekomen, hoe het was om het toilet steeds voller te zien lopen en niets te kunnen doen en hoe dat de planning van de dag nu in de war schopt. Snikkend zakt hij over de pot heen. Ze zal hem eerst wat tot bedaren moeten brengen, want ze weet dat hij anders zal klagen dat ze hem niet serieus neemt in zijn gevoelens. Eigenlijk vindt ze het maar een hoop aanstellerij, dus erg inlevend komt ze niet over. Na een kort ‘ik weet het schat, het is heel vervelend’ beent ze weg, ondertussen inwendig vloekend omdat er weer een klus bij is gekomen.

Na drie kwartier is de vloer in de hal doorweekt en laait het conflict onvermijdelijk op. Zij heeft inmiddels laten weten haar zaterdagmiddag met de maten niet aan haar neus voorbij te zullen laten gaan. Hij heeft het gevoel er alleen voor te staan, nu zij zegt dat ze wel een loodgieter zullen bellen en gefrustreerd wegloopt, hem met de natte zooi achterlatend. Zij had nooit dat toilet gewild, maar is gezwicht omdat hij bleef aandringen dat een hangend toilet beter paste bij de sfeer in het toilet en het bovendien makkelijker schoon te maken was. Tijd voor verwijten, want noch hij, noch zij wil verantwoordelijk gesteld kunnen houden voor de ontstane rotsituatie en dan is het lekker om de Zwarte Piet naar de ander te kunnen schuiven. De kinderen worden erbij gehaald, haar werk, zijn ouders, de mislukte vakantie, en vooral de rottige eigenschappen van de ander. Dan gaat de bel en na tien minuten heeft de loodgieter de pot weer gebruiksklaar. Met het dweilen ebben ook de irritaties langzaam weg, al blijft bij hem het gevoel knagen dat ie er binnenkort nog eens op terug zal komen als zij weer eens zo tegen hem doet. Zij denkt dat ze nog haast moet maken om op tijd bij de voetbal te zijn.

Dit is een waargebeurd conflict, ware het niet, dat de man- en vrouwrol in het echtgebeurde verhaal omgekeerd waren. Mannen en vrouwen spelen ieder hun eigen spel in een relatie. Soms wordt pas duidelijk welk spel als je de rollen omdraait. Probeer het ook eens in je eigen relatie, het leidt gegarandeerd tot verrassende inzichten!

http://www.het-roer-om.nl

Waarom luisteren zo moeilijk is

Kinderen kunnen beter luisteren dan volwassenen. Kinderen staan open voor nieuwe informatie en gaan er vanuit dat wat een ander tegen ze zegt, waar of toch in ieder geval waardevol is. Ze willen weten hoe het zit en hebben geen reserves voor wat hen verteld wordt.

Bij volwassenen ligt dat anders. Als volwassene heb je je eigen perspectief, je eigen waarheid, je eigen kijk op de zaak. Als iemand jou iets vertelt, toets je dat onmiddellijk aan jouw waarheid. En dan stopt het echte luisteren. Want je bent meer bezig met of datgene wat de ander vertelt, wel of niet klopt met jouw kijk op de zaak.

In een conflict wordt dit principe verder uitvergroot. Dan gaat het niet meer alleen om het feit dat hetgeen de ander zegt wel of niet conform jouw waarheid is, je wilt je gelijk halen. Je wilt dat de ander jouw waarheid overneemt. En dus luister je nog veel minder naar wat de ander zegt, maar ben je zelf aan het zoeken naar manieren om te zorgen dat je gelijk krijgt. En kan dat niet goedschiks, dan wordt het wel kwaadschiks.

In conflicten tussen echtelieden zie je dit principe regelmatig voorbij komen. Men is het ergens over oneens (dat denkt men in ieder geval, soms valt dat namelijk best wel mee) en wil graag de ander overtuigen van het eigen gelijk. Dat lukt natuurlijk niet. De ander wil ook gelijk hebben.

Net als bij Erik en Yvonne. Erik zegt: “je luistert niet naar wat ik zeg”. Dat is waar, Yvonne geeft geen antwoord op een zojuist door Erik gestelde vraag, maar herhaalt voor de derde keer haar argument. Maar Erik luistert zelf ook niet. Ja, hij wacht netjes tot Yvonne is uitgepraat, maar dat is nog geen luisteren. Bovendien gebruikt hij woorden uit haar argument om een inconsequentie in haar verhaal uit te vergroten. Dat is ook een manier om de ander ongeloofwaardiger te maken en dus je eigen waarheid sterker.

Het steekspel tussen Erik en Yvonne wordt feller en gemener, naarmate beide gaan voelen dat een eigen gelijk er niet in zit bij de ander. En dan wordt het onder de gordel, komen uitspraken als “jij doet ook altijd…” “jij wil nooit…” “ik heb al zo vaak geprobeerd om jou….” En wordt het doel om de ander te kwetsen, het maakt al bijna niet meer uit wie er nou gelijk had.

Hoe moet het dan wel?

Wees je bewust dat jouw overtuiging slechts jouw eigen waarheid is. Natuurlijk is het voor jou volkomen logisch dat jouw kijk op de zaak klopt, maar voor de ander hoeft dat helemaal niet zo te zijn. Waarom zou jij het beter zien dan de ander? En moet er eigenlijk wel sprake zijn van beter of slechter, of kan het goed bestaan dat meerdere visies okee zijn?

Luisteren naar de ander betekent dat je nieuwsgierig bent naar diens kijk op de zaak. Dat gaat het beste als je je eigen kijk even helemaal vergeet, net zoals kinderen dat kunnen. Sta open voor wat de ander zegt, neem tijd om het te verwerken en je in te leven in de beleving van de ander. Stel vragen ter verduidelijking als je de ander niet goed kunt volgen. Als de ander de gelegenheid krijgt om zijn waarheid in alle rust, en met alle argumenten naar voren te brengen, wordt het een duidelijk verhaal, let maar op.

En misschien klinkt het dan ineens wel heel logisch wat de ander zegt. Of wordt het helder waar jullie het wel en waar niet eens zijn en waarom. Zonder gelijk te willen halen, zonder conflict, maar als verrijkend gesprek omdat je een nieuw perspectief hebt gezien.

Luisteren, echt luisteren is moeilijk, maar het levert je een schat aan inspiratie op!

http://www.het-roer-om.nl

Mannen zijn bot en vrouwen zeuren

Het stereotype beeld van een weinig pratende, nurkse man en een eindeloos doorratelende, klagende vrouw komen we nogal eens tegen in onze praktijk. Ze irriteren zich kapot aan elkaar. Zij zou willen dat hij wat opener en inlevender zou worden, hij zou willen dat ze eens ophield met dat oeverloze geklaag en ouwe koeien gedoe.

Een tijd geleden was er een stel waarvan zij zich beklaagde over haar man. Als ze ruzie hadden gehad wilde zij erover napraten om weer het gevoel te krijgen dat het weer goed was en er niks meer dwars zat. Hij ervoer dat steeds als het opnieuw oprakelen van het conflict terwijl voor hem de kous af was.

Mannen zijn doorgaans beter in het afsluiten dan vrouwen. Ze schakelen sneller naar iets anders. Vrouwen hebben meer tijd nodig om zaken achter zich te laten. En sluiten moeilijker zaken echt af, zodat emoties makkelijker ook weer kunnen oplaaien.

Het stel wat bij ons zat had elkaar het leven behoorlijk zuur gemaakt. Over en weer hadden ze elkaar diep gekwetst en er zat veel oud zeer. We wilden ze graag het verleden af laten sluiten en toewerken naar een nieuwe start samen. Dat wilden zij ook graag. Maar waar hij het verleden kon laten rusten, bleef zij zoeken naar de erkenning voor de kwetsingen die hij haar had aangedaan. Alsof ze bang was, dat met het afsluiten van het verleden ineens haar krenking niet meer serieus genomen zou worden. Ze kon het niet loslaten, ondanks dat ze zelf besefte dat juist het niet afsluiten ervoor zou zorgen dat er nooit een nieuwe start kon komen.

We besloten haar te helpen met het afsluiten door alle voor haar nog belangrijke zaken op papier te zetten. Tegelijkertijd beloofde ze haar man dat ze dat papier nooit zou gebruiken om het hem nog eens fijntjes onder zijn neus te duwen tijdens een conflict. Het was een papier voor haar alleen, een naar verleden wat dan ergens diep in een ladenkastje kon verdwijnen, maar niet vergeten hoefde te worden. Zo hadden ze allebei rust en kon er gewerkt worden aan een nieuwe start.

Toen we drie maanden later ons evaluatieformulier opstuurden, vertelde ze dat ze het papier twee weken daarvoor had verbrand. Nu kon het wel, ze had er alleen wat meer tijd voor nodig gehad en het vertrouwen dat hij de krenking die hij haar had aangedaan niet was vergeten. Het was niet meer nodig om krenkingen op te rakelen, de oorlog was voorbij.

http://www.het-roer-om.nl